Эцэг, эх, багш нарт зориулсан сонин
“2003 оноос эхлэн гарч байгаа”
“Боловсролын мэдээ”
18+
Архив Видео Гэрэл зураг 2017 оны 1-р сарын 20-ний өдрийн дугаар 1 Захиалга Холбоо барих
148461484414843148421484014841148391483814837

Россотрудничество агентлагийн Монгол Улс дахь Төлөөлөгчийн нгазрын орлогч захирал Сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд эрдэмтэн
Татьяна Будаева

Оросын боловсролыг Монголд түүгэн дэлгэрүүлэх нь

Оросын боловсрол, шинжлэх ухааныг гадаадад түүгэн дэлгэрүүлэх явдал нь мөн нэртэй 2014 оны 3-р сарын 27-нд батлагдсан Концепцийн хүрээнд хэрэгжүүлж буй төрийн чухал зорилтуудын нэг мөн. Энэхүү концепци нь гадаад орнуудад ажиллаж байгаа Россотрудничество агентлагийн төлөөлөгчийн газруудаар дамжин хэрэгжиж байна. Тийм болохоор 2016 онд зохиогдож буй Орос-монголын найрамдал, хамтын ажиллагааны Өдрүүдийн хүрээнд явагдаж байгаа арга хэмжээнүүд нь энэ л сэдэвт зориулан явагдаж байгаа нь тохиолдлын зүйл биш юм. Улаанбаатар дахь Оросын шинжлэх ухаан, соёлын төв нь жил бүр оросын боловсролыг экспортлоход зориулсан төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж, олон улсын шинжлэх ухааны хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлж, гадаадын иргэдийг Орос Улсад суралцуулах, оросын (зөвлөлтйийн) их дээд сургууль төгсөгчдтэй хамтран ажиллах арга хэмжээг зохион явуулж байна.

«Орос сургууль гадаадад» Концепцийн дагуу ихээхэн анхаарлыг Монгол Улсад ажиллаж байгаа орос цэцэрлэг, сургуулиудад хандуулж байгаа явдал нь авч байгаа арга хэмжээг дагалдах шинжлэх ухаан арга зүйн эрэл хэрэгцээ их байгаатай холбоотой юм. Олон улсын орон зайд орос хэл дээрх ерөнхий боловсролыг таниулан мэдүүлэхдээ орос технологитай, орос орчин тухайн орны орчинтой хосолсон полилингваль цэцэрлэг байгуулах нь хэтийн сайхан төлөвтэй харагдана. Яагаад гэвэл При позиционировании общего образования на русском языке в международном образовательном сургуулийн өмнөх насны боловсролд оросын хүрсэн ажиллабар нь хүүхдийг хөгжүүлэх, бүтэн өдөр цэцэрлэгт байлгах байр сууринаас үзвээс хосгүй юм.

Энэ чиглэлд ОШУСТ-өөс явуулах үйл ажиллагаа нь олон улсын хүмүүнлэгийн хамтын ажиллагааны бодлогод гарч байгаа санаачлагыг анхааралдаа авч, хэрэглэгчдийн бүлэгт хүмүүнлэгийн бүтээгдэхүүнийг бүрдүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх, хүргэх чадвартай мэргэжилтэн эрхлэгчдийг эрэлхийлэх, бэлтгэх, сургахад чиглэгдэнэ. ОШУСТ-ийн баз дээр төслийн хийгээд сургалтын семинаруудыг зохион байгууласны үр дүн нь гадаадад ажиллаж байгаа оросын сургуулиудыг (цэцэрлэгүүдийг) билингвизм, оросын боловсролын тэргүүний технологийг нэвтрүүлэх замаар шинээр үүсгэн байгуулах буюу шинэ хэлбэрт шилжүүлснээр гарч ирэх юм.

Хүмүүнлэгийн бүтээгдэхүүнйг түгээн дэлгэрүүлэхэд орос сургууль (хүүхдийн цэцэрлэг) нээж ажиллаж байгаа Монгол Улсын идэвхи санаачлагатай иргэдийн дэмжлэгийг бид чухалд тооцно. Уламжлалт болсон арга бариласаа салж оросын хүн судлал сурган хүмүүжүүлэх технологи ашиглан орчиндоо гүн нэвтрэх явдал улам чухал болж байна. Оросын ерөнхий боловсролыг түгээн дэлгэрүүлэхэд нэмэлт боловсрол тэр дундаа зуны хийгээд шашны сргуулиудын боломж бололцоог бүтээлчээр ашиглах нь чухал байна.

Өнөөдөр орос сургуулиудыг дэмжих санхүү, материал техникийн бааз хүрэлцээ муу байгаа нөхцөлд улс, хувийн түншлэл нь гадаадад орос сургуулиудыг дэлгэрүүлэх үндсэн суурь болж чадах юм. Тийм болохоор гадаадад байгаа хүмүүсийн харилцах бололмж олгох талбаруудыг олноор бие болгохын тулд гадаадад ажиллаж байгаа өөрийн нутаг нэгт ажил хэрэгч хүмүүс, бизнесменүдийг татан оролцуулах ажлыг зохион байгуулах хэрэгтэй юм. Бидэнд сошиал хийгээд боловсролын салбарт стартап нээх төлөвлөгөөтэй залуу, идэвхи санаачлагатай хүмүүсийн амьдралын байр суурь чухал байна. Улс, хувийн түншлэлийн механизмыг ашиглах хүрээнд хувийн хэвшлийн хүүхдийн цэцэрлэг, сургуулиудын эздийг төслийн семинарт өргөн оролцуулах ажлыг зохион байгуулах нь зүйтэй мэт санагдаж байна.

Эх орон нэгтнүүд хийгээд гадаадын иргэд гадаадад ажиллаж байгаа сургуулиудад суралцах сонирхол хүсэл эрмэлзэл нь сургуулиудын эрх зүйн байдал, суралцагчдад нээж байгаа бололцоонос шууд хамааралтай юм. Тийм болохоор ОШУСТ-д тулгуурлан Боловсролын чанарыг дүгнэх Төв байгуулах явдал хэтдээ ирээдүйтэй зүйл байж ч магадгүй юм. Энэ төвийг түшиглэн Монгол Улсад ажиллаж байгаа орос сургуулийн сурагчдад УНШ-ыг өгөх илүү өргөн боломж гаргаж өгөх, олон улсын гэрээ байгуулах, болвсронгүй болгож улмаар гадаадад, Орос оронд ажиллаж байгаа орос сургуулиудын сургалтын үр дүнг хүлээн зөвшөөрөх илүү боломжийг нээх.

Иймд уг Төвийг компьютерын техник, мэдээлэл-харилцааны тоног төхөөрөмж, тусгай программ хангамжаар хангах ёстой юм. Мөн түүнчлэн сурах бичиг, арга зүйн ном , тогтмол хэвлэл, цахим боловсрол зэргээр хангах явдал маш чухал юм.

Гадаадаад байгаа орос сургуулийг түгээн дэлгэрүүлэх ажилд телевиз, хэвлэл мэдээлэл, цахим ХМХ зэргийг ашиглан мэдээллийн дэмжлэг үзүүлэх, “Орос сургууль гадаад оронд” мэдээлэл танилцуулах цогцолбор байгуулан гадаад хүрээнд гарах явдал бидний ажлын нэгэн чухал чиглэл байх ёстой. Ингээд “Орос сургууль гадаад оронд” Концепцийг хэрэгжүүлэх механизмуудыг хангах, Монгол Улсад Оросын гадаад бодлогын стратегийн ашиг сонирхолыг түгээн дэлгэрүүлэхийн тулд дараах зүйлийг хийхээр төлөвлөж байна. Үүнд:

- гадаадад ажиллаж байгаа орос сургуулиудад мэдээлэл, шинжлэх ухаан арга зүй, материал техник, эрх зүйн дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх үүднээс “Орос сургууль гадаад оронд” Концепцийг хэрэгжүүлэх зорилго бүхий семинаруудыг зохион явуулах;

- Россотрудничество агентлагийн Монгол Улс дахь төлөөлөгчийн газраар дамжуулан орос сургуулиудад дэмжлэг үзүүлэх ажлыг удирдан зохион байгуулах системийг боловсронгүй болгоход шаардагдах цогц арга хэмжээг хэрэгжүүлэх;

- сургалт, сургал арга зүйн бааз, мэдээлэл харилцааны тоног төхөөрөмж, тусгай программ хангамж зэргийг шинэчлэх;

- Боловсролын чанарыг дүгнэх Төв байгуулах замаар гадаадад ажиллаж байгаа орос сургуулиудын эрх зүйн байдлыг дээшлүүлэх, Монголд УНШ-ыг өгөх илүү өргөн боломж гаргаж өгөх;

- гадаад орнуудад амьдарч байгаа эх орон нэгтнүүдийн хүрээнд орос хэлийг хадгалж үлдээх, хөгжүүлэх арга хэмжээг хангах;

- гадаадад ажиллаж байгаа орос сургуулиудын түгээн дэлгэрүүлэх ажилд мэдээллийн дэмжлэгийг өргөтгөх;

- оросын технологийг түгээн дэлгэрүүлэх сонирхолтой хөрөнгө оруулагчдыг татан оролцуулахын тулд төрийн хувийн хэвшлийн түншлэлийн механизмуудыг өргөн ашиглах.

Монгол Улс дахь Оросын шинжлэх ухаан, соёлын төв нь дээд боловсролын хүрээнд явуулах арга хэмжээ, олон улсын харилцаагаа хөгжүүлэх их дээд сургуулиудын үйл ажиллагааг мэдээлэл зохицуулалтын механизмуудыг хөгжүүлэх, гадаадын сургууль төгсөгчдийн дунд оросын их дээд сургуулиудад Оросын Холбооны Улсын Засгийн Газрын тэтгэлэгээр суралцуулах сонгон шалгаруулалтыг явуулдаг талбар юм.

ОШУСТ нь гуравдахь жилдээ Оросын Холбооны Улсын Засгийн Газрын 2013 оны 10-р арын 8-ний өдрийн 891 тоот тогтоолын дагуу оросын их дээд сургуулиудад бакалавр, мэргэжилтэн, магистр, ординатур, аспирантур хийгээд нэмэлт боловсролын программын дагуу Холбооны төсвөөр Оросын Холбооны Улсын боловсролын байгуллагуудад суралцуулах монголын төгсөгчдийн сонгон шалгаруулалт явуулах Ерөний операторын үүрэгтэйгээр ажиллаж байна.

Жил бүрийн гурав, дөрөвдүгээр саруудад Улаанбаатар дахь Оросын шинжлэх ухаан соёлын төвд сонгон шалгаруулалтын чиглэлийн шалгалт авч орос хэлний түвшнийг тогтоох ажлууд явагддаг юм. ОШУСТ-ийн санаачлагаар шалгааруулалтын нууцлалыг хангах үүднээс шалгалтыг МЭИ-ийн тестийн төвийн материалаар ОХУ-ын техникийн их сургулиудын Консорциумын төлөөлөгчдийн оролцоотой гоор явуулдаг билээ.

Сонгон шалгаруулалт дууссаны дараа суралцхаар сонгодсон горилгчдын баримт бичиг (цаасан ба электрон хэлбэрээр)-ийг Москва хот руу явулна. 2015 онд Монголд 350 хуваарь ирсэн бол 2016 онд Орос улс руу тэтгэлэгээр суралцхаарМонгол улсын 473 төгсөгч явлаа.

Начиная с осени 2016 оны намраас эхлэн төлөөлөгчийн газар оросын их дээд сургуулиудад 2017/2018 оны хичээлийн жилд суралцах төгсөгчдийн элсэлтийн кампанит ажил эхлэв. Төлөөлөгчийн газрын ажилтнууд орос хэлний сургаттай сургуульд очиж Орос Улсад суралцах ирээдүйн суралцагчид болох төгсөх ангийн хүүхэд, тэдний эцэг эхчүүдтэй уулзалт зохион явуулж байна. Ирэх оны 3-р сарын 16-18-нд Боловсролын үндэсний үзэсгэлэнг зохион байгуулахаар төлөвлөж Орос Улсын тэргүүлэх их дээд сургуулиудыг оролцуулхаар урилга явуулж байна.

15 жилийн өмнө байгуулагдсан ОШУСТ-ийн дэргэдэх Орос хэлний Төв нь оросын боловсрол, орос хэлийг түгээн дэлгэрүүлэх идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Эрдэм шинжилгээ, арга зүйн арга хэмжээ, орос хэлний дамжаа, соён гэгээрүүлэх хийгээд хэл орон судлалын ажил зохион явуулах их туршлага хуримтлуулсан билээ. Оросын Холбооны Улсын их дээд сургуулиудад суралцуулах сонгон шалгаруулалтын кампанит ажлын хүрээнд монголын сургуулиудын төгсөгчдийн дунд орос хэлний олимпиадуудыг зохион явуулдаг юм.

Оросын боловсролыг гадаадад түгээн дэлгэрүүлэх систем нь орчин үеийн нөхцөлд тохиолдолын, явцуу арга хэмжээнээс олон улсын хүмүүнлэгийн хамтын ажиллагааны бодлогыг хэрэгжүүлэх төлөвлөлтийн нэгдсэн цогцолбор системд шилжихийг шаардаж байна. Түүнийг хэрэгжүүлэх бүтэцийн нэгж нь хүмүүнлэгийн бүтээгдэхүүн харин түгээн дэлгэрүүлэх ажлын санхүүжилтийн эх үүсвэр нь төр, хувийн хэвшлийн түншлэл байхыг хүлээн зөвшөөрнө.



О продвижении российского образования в Монголии

Продвижение российского образования и науки за рубежом является важнейшей государственной задачей, которая осуществляется в рамках одноименной Концепции на базе представительств Россотрудничества за рубежом, утвержденной 27 марта 2014 года. Не случайно в рамках проведения Дней российско-монгольской дружбы и сотрудничества в 2016 году значительная часть мероприятий была посвящена данной тематике.

Российский центр науки и культуры в г. Улан-Батор ежегодно реализует проекты и программы, направленные на экспорт российского образования, оказывает содействие развитию международного научного сотрудничества, привлечению иностранных граждан на обучение в России, а также взаимодействие с выпускниками российских (советских) вузов.

В соответствии с концепцией «Русская школа за рубежом» большое внимание уделяется поддержке русских детских садов и школ в Монголии, поскольку востребованность в научно-методическом сопровождении комплекса мер достаточно высокая. При позиционировании общего образования на русском языке в международном образовательном пространстве наиболее перспективным видится развитие полилингвальных детских садов с российскими технологиями и наличием русской среды наряду со страновой, поскольку российские наработки в дошкольном образовании являются уникальными с точки зрения развития ребенка и обеспечения полного дня пребывания в детском саду.

В своей деятельности по данному направлению РЦНК планирует реагирование на инициативы в области политики международного гуманитарного сотрудничества, поиск, подготовку и обучение специалистов-администраторов, способных обеспечить формирование, продвижение и доставку гуманитарного продукта потребительским группам и создание специализированных организаций, впоследствии воспроизводящих соответствующий гуманитарный продукт. Ожидаемым эффектом проведения проектных и обучающих семинаров на базе РЦНК является создание или переформатирование русских школ (детских садов) за рубежом на основе билингвизма, внедрения лучших российских образовательных технологий.

Считаем важным содействие в продвижении гуманитарного продукта с участием инициативных граждан Монголии, открывших (или планирующих открыть) русскую школу (детский сад). Особую значимость приобретает деятельность по внедрению новых методов обучения с отходом от традиционного (лекционного) подхода к проектированию с погружением в среду, по использованию лучших российских психолого-педагогических технологий. Для продвижения российского общего образования важно эффективное использование возможностей учреждений дополнительного образования, в том числе летних школ и воскресных школ.

Государственно-частное партнерство способно выступить базой, существенно расширяющей возможности по продвижению русских школ за рубежом в условиях ограниченности финансовых и материально-технических ресурсов для поддержки русских школ. В связи с этим крайне важным видится организация работы по активному привлечению работающих за рубежом отечественных предпринимателей, бизнесменов к созданию и других коммуникационных площадок для прямого общения людей за границей. Нам важна активная жизненная позиция молодых и инициативных граждан и новых репатриантов, планирующих открытие стартапов в социальной и образовательной сферах.

В рамках использования механизмов государственно-частного партнерства, привлечения инвесторов, заинтересованных в продвижении российских образовательных технологий, желательно организовать участие в проектных семинарах владельцев частных детских садов и школ, нацеленных на расширение и развитие своего бизнеса, инициативных бизнесменов и социальных предпринимателей, интересующихся сферой образования.

Привлекательность русских школ за рубежом для соотечественников и иностранных граждан во многом зависит от их статуса и возможностей, предоставляемых обучающимся, в том числе в части, касающейся использования результатов обучения. С этой целью перспективным видится создание на базе РЦНК Центра оценки качества образования, на базе которого можно отработать расширение возможностей по сдаче ЕГЭ для обучающихся русских школ в Монголии, организовать работу по заключению и модернизации действующих международных договоров, расширяющих возможности признания результатов обучения в русских школах за рубежом на территории России и зарубежных стран.

В связи с этим необходимо оснащение компьютерной техникой, информационно-коммуникационным оборудованием и специализированным программным обеспечением данного Центра. Безусловно, важную роль играет обеспечение учебниками, учебно-методическими пособиями, книгами и электронными образовательными ресурсами, подпиской на периодические издания и др.

Важным направлением работы выступает информационное содействие продвижению русских школ за рубежом. Это и комплексное использование телевидения, печатных и электронных СМИ, создание информационно-презентационного пакета «Русская школа за рубежом» для представления проекта во внешний периметр.

Таким образом, для обеспечения представленных механизмов реализации концепции «Русская школа за рубежом» и продвижения стратегических внешнеполитических интересов России в Монголии планируются следующие действия:

– проведение семинаров по реализации концепции «Русская школа за рубежом» на базе РЦНК в Улан-Баторе с целью повышения эффективности информационной, научно-методической, материально-технической, нормативно-правовой поддержки русских школ за рубежом;

– реализация комплекса мер по совершенствованию системы управления процессом поддержки русских школ за рубежом через представительство Россотрудничества в Монголии;

– обновление учебной, учебно-методической базы, информационно-коммуникационного оборудования и специализированного программного обеспечения;

– обеспечение мер по повышению статуса русских школ за рубежом через создание Центра оценки качества образования и расширение возможностей по сдаче ЕГЭ в Монголии;

– обеспечение мер по сохранению и развитию русского языка в среде соотечественников, проживающих за рубежом;

– расширение информационного содействия продвижению русских школ за рубежом;

– использование механизмов государственно-частного партнерства в целях привлечения инвесторов, заинтересованных в продвижении российских образовательных технологий.

Российский центр науки и культуры в Монголии является площадкой для проведения мероприятий в области высшего образования, развития механизмов по информационно-координационному сопровождению деятельности вузов по развитию международных связей, а также мероприятий по отбору выпускников иностранных школ на обучение в российских вузах в рамках квот, выделенных правительством Российской Федерации.

Уже третий год РЦНК выступает единым оператором по организации отбора выпускников монгольских школ на обучение в образовательные организации Российской Федерации за счет средств федерального бюджета по образовательным программам бакалавриата, специалитета, магистратуры, ординатуры, аспирантуры и дополнительному профессиональному образованию в соответствии с постановлением правительства Российской Федерации от 8 октября 2013 г. № 891.

Ежегодно в Российском центре науки и культуры в Улан-Баторе в течение марта и апреля проходят отборочные процедуры, в рамках которых предусмотрены экзамены по профилирующим дисциплинам, а также собеседование по русскому языку с целью определения уровня обучения. Экзаменационные испытания по инициативе РЦНК с целью соблюдения строгой конфиденциальности организуются по материалам тестового центра МЭИ и проводятся представителями Консорциума технических университетов РФ.

По окончании конкурсного отбора сформированные комплекты документов (на бумажных носителях и в электронном виде) всех кандидатов, рекомендованных для обучения в рамках выделенной квоты, направляются в Москву. Если в 2015 году на Монголию была выделена квота в количестве 350 мест, то в 2016 году выехало на бесплатное обучение в Россию 473 выпускника Монголии.

Начиная с осени 2016 года представительство проводит информационную кампанию по набору монгольских абитуриентов в российские вузы с 2017/2018 учебного года. Сотрудники представительства посещают школы с обучением на русском языке, выступают перед выпускниками, которые являются перспективными кандидатами на обучение в России, и их родителями. 16–18 марта планируется проведение Национальной выставки-презентации образовательных услуг, куда приглашены для участия ведущие вузы России.

Центр русского языка при РЦНК, созданный 15 лет назад, ведет активную деятельность, направленную на продвижение российского образования и русского языка. У Центра накоплен большой опыт по проведению научно-методических мероприятий, организации курсового обучения русскому языку, а также проведению мероприятий культурно-просветительской и лингвострановедческой направленности. В спектр мероприятий по организации приемной кампании в вузы Российской Федерации входит проведение национальных олимпиад по русскому языку среди выпускников монгольских школ.

Безусловно, в современных условиях система эффективных мер по продвижению российского образования за рубежом актуализирует необходимость перехода от фрагментарного, локально-мероприятийного подхода к практике формирования целостной комплексной системы планирования в реализации политики международного гуманитарного сотрудничества. Структурной единицей её реализации признан гуманитарный продукт, а источником финансирования его распространения и сопровождения может стать в том числе и внебюджетная деятельность на основе государственно-частного партнерства.

Татьяна Будаева,
заместитель руководителя представительства
Россотрудничества в Монголии, кандидат педагогических наук

Социальные комментарии Cackle